Senaryoda diyaloglar nasıl yazılır?


0 oy
Kategori: Senaryo nasıl yazılır? § yeniokul
  

1 içerik

§ yeniokul içerik eklendi

Kendi deneyim ve gözlemlerimizden yola çıkalım, şunlar bir senaryoda diyalogların tam da istediğimiz gibi, yani etkisi yapay, sıradan olarak algılanmadan izlenmesini sağlamıyor mu?

Film dili, hem görüntünün, hem de sesin (söz, müzik, efektler) ama aynı zamanda bunların hiçbirinin var olmayışının da dilidir. Söylenenler kadar söylenmeyenler de, gösterilenler kadar gösterilmeyenler de, örneğin bir sahnede sessizliğin seslerle yaratılmaya çalışılan atmosferden daha güçlü bir etki yarattığını unutmayalım. Film dili, tüm bunların yaratıcı bir sentezi, güzel tasarlanmış bir bütünüdür.

Öyleyse sözün filmin diğer bileşenlerine hakim olduğu anlar, konuşmanın ve bu konuşmanın içeriğinin "aktör" olarak görevi devraldığı anlardır. Ne eksik, ne de fazla söylemelidir söz. Görevi görüntünün anlattığını yinelemek değil, tamamlamaktır. 

Pek çok usta yönetmen, diyalogları çok iktisatlı kullanarak filmin daha etkili olabileceğini kanıtlamışlardır. Örneğin Sergio Leone'nin Western türünün en başarılı örnekleri sayılan Spaghetti Western'lerde karakterleri konuşturmak yerine görüntüleri konuşturmayı, eğer karakterler konuşacaklarsa, buna değecek şeyler söylemeleri gerektiğini göstermiştir bize.

Film, adeta kırpılmış bir sürü yamanın bir araya getirilip dikilmesi ve insana bir bütünmüş izlenimi vermesidir. Aynı zamanda filmi meydana getiren öykü kadar oyunculuk, ses, müzik, dekor, vd. unsurlar da bu bütünlüğü bozmamalıdır.

Bir filmde diyalogların hangi ölçüde kullanılması gerektiği sorusunun yanıtı "kıvamında" olmalıdır. Örneğin sinema tarihinin en başarılı örnekleri, ki elbette "kime göre?", "neye göre?" denilebilir, yanıtım "bana göre!" olmayacak, sinema otoritelerinin ve izleyicilerin üzerinde uzlaştığı filmlerden söz ediyorum, örneğin 2001: A Space Odyssey, ya da İyi, Kötü, Çirkin, Solaris, Arka Pencere, Şeytanın Avukatı, vd. Bu listeye eklenebilecek daha bir sürü film var.

Elbete özellikle komedi filmlerinde, bilginin, ayrıntıların önemli olduğu polisiyelerde mutlaka diyaloglar daha fazla açıklayıcılığa sahip. Fakat gerilim filmlerinde diyalog gerilimin düştüğü, hatta izleyiciye korku kaynağını unutturacak kadar yoğun bir dozda da kullanılabilir. Daha önce söylediğimiz gibi burada ölçü, "kıvamında"dır. Susması gereken yerde konuşan karakterler, susturulamayan diyalioglar çekimi kolaylaştırabilir. Ama aynı zamanda örneğin "Neden Türk Korku Sineması Yok?" başlıklı bir akademik çalışma, aslında korku türünün "suskunluğunu" keşfederek hipotezini kurabilirse, belki de Türk Sineması da korku türünü kendine has bir dille yaratabilir.

Bir başka konu, diyalogların senaryoyu kaleme alan kişi tarafından aynı zamanda hafife almasıyla ilgili. Yani dolgu yapmak, geçiştirmek, zaman kazandırmak için konuşturulan karakterler, filmin kuruluşuna hiçbir hizmet üretmedikleri gibi, filmin bütünlüğünün de dağılıp gitmesine neden oluyorlar. Taksi Şoförü filmini anımsayın, ya da Bir Zamanlar Amerika'yı. Hangisinde önceden meydana gelmiş, ya da filmin gelecek sahnelerinden birinde meydana gelecek bir olayla, söylenecek bir sözle bağı kurulmamış bir tek laf var? Çünkü kar küresi gibi bir mikro evren olan senaryoda, senarist (ve elbette yönetmen), uçuşan her bir kar zerresine hakim olmalı. Şurada burada sırf görüntüyü kurtarmak için uçuşan tek bir zerre bulunmamalı. Özetle senaryoya hizmet etmeyen bir söze yer verilmemeli.

Bununla birlikte senaryonun bir takım zaafları (kurgu hataları, anlatım güçsüzlükleri, vb.) nedeniyle açık kısımları diyalogla kapatılmaya, örtülmeye çalışılmamalı. İyi işlemeyen bir senaryonun bu türden "sırım sırım sırıtan" hafiflikleri, en sıradan izleyicinin gözleriyle bile görülebiliyor.

Uzun diyaloglar, ki buna da ihtiyaç duyulabilir, yine de mümkünse kısa olanlarıyla değiştirilip anlatım görüntülerle sürdürülmelidir. Aksi taktirde, az gördüklerimiz çok duyup dinlediklerimizin içinde eriyip görünmez olacaktır.

(... Devam Edecek ...)

 

İlgili başlıklar

Bumerang - Yazarkafe


Başvuru Kaynakları Başvuru Kaynakları

Yandex.Metrica

...